Διάβασα την παρότρυνση-σύνθημα να μη ψηφίσουμε ούτε Ν.Δ. ούτε ΠΑ.ΣΟ.Κ. στις επικείμενες εκλογές, να ψηφίσουμε, λέει, άλλο κόμμα (όχι άκυρο ή λευκό) με το σκεπτικό «κάψαν την Ελλάδα - κάψε τους κι εσύ».
Πάντα ήλπιζα να μην καταντήσουμε σαν τα απολιτίκ «αμερικανάκια», που ψηφίζουν με βάση συνθήματα και με βάση ποιος τους διεγείρει πιο πετυχημένα το θυμικό.
Όποια αποτυχία κι αν καταλογίσει κανείς στην πολιτική προστασίας των δασών οποιουδήποτε κόμματος, όποια διοικητική αναποτελεσματικότητα κι αν του προσάψει, υπάρχουν δεκάδες, εκατοντάδες άλλες παράμετροι που προσδιορίζουν το γιατί να το ψηφίσει ή να μην το ψηφίσει κανείς, μέσα στο - αναγκαστικά συγκεκριμένων επιλογών - πολιτικό σύστημα.
Όσο κι αν η αγανάκτηση μάς ωθεί να λειτουργήσουμε παρορμητικά, οφείλουμε να αντισταθούμε στη λογική των ρηχών πολιτικών προσεγγίσεων και των σχηματικών θεωρήσεων τύπου «όλοι ίδιοι είναι μωρέ, ρίχ’ το αλλού να πάει στο διάολο!».
Η ψήφος πρέπει να είναι θετική. Γιατί ανάμεσα στις ανεπάρκειες και στις αδυναμίες θα βρούμε σε έναν πολιτικό σχηματισμό χαρακτηριστικά που, έστω και σχετικά, προτιμούμε. Η εκλογική προτίμηση σε μικρά κόμματα ως ψήφος διαμαρτυρίας, κι όχι επειδή αυτά μας εκφράζουν ιδεολογικά, δεν προσφέρει το παραμικρό. Αντιθέτως, αδρανοποιεί κρίσιμες ψήφους, οι οποίες έστω με τη λογική του «μη χείρον βέλτιστον» θα οδηγούσαν σε ένα περισσότερο ανεκτό αποτέλεσμα.
Η άρνηση είναι αποποίηση ευθύνης. Κάποιοι την επιδιώκουν/προμοτάρουν ωφελιμιστικά, για να αποκομίσουν εκλογικά κέρδη (είναι η μόνη τους ελπίδα, αφού στερούνται θετικών προτάσεων, τουλάχιστον θελκτικών ή ρεαλιστικών). Άλλοι απλώς παρασύρονται, υπολαμβάνοντας ότι έτσι θα καταφέρουν ένα πλήγμα στον δικομματισμό. Το πλήγμα στον δικομματισμό όμως θα το καταφέρει η ψήφος σε εναλλακτική πρόταση, η ανάδειξη εναλλακτικών φωνών στις οποίες πιστεύουμε κι όχι η αποποίηση της δραστικότητας τής ψήφου μας με την κατάθεσή της σε απλούς συλλέκτες διαμαρτυρίας (με τις προτάσεις των οποίων πιθανότατα διαφωνούμε - αν μπήκαμε στον κόπο να τις ψάξουμε).
«Κάψαν την Ελλάδα - κάψε κι εσύ την ψήφο σου» θα έπρεπε να λέει το σύνθημα, αν ήθελε να είναι ειλικρινές. Διότι έτσι δεν καίγονται τα μεγάλα κόμματα - δόξα τω θεώ (γι’ αυτά), το εκλογικό σύστημα φροντίζει να τους δώσει την πολυπόθητη αυτοδυναμία ακόμα και με εξασθενημένα ποσοστά. Έτσι καίγεται η δυνατότητά σου να συνδιαμορφώσεις το αποτέλεσμα, εκφράζοντας τη προτίμησή σου έστω προς αυτόν που θα κάνει το λιγότερο κακό. Αυτό είναι δράση, αυτό είναι παρέμβαση, στα πλαίσια των πεπερασμένων δυνατοτήτων που αφήνει η δημοκρατία. Η ψήφος διαμαρτυρίας (προσοχή: όχι η συνειδητή ψήφος προς τα μικρά κόμματα!) είναι κατ’ εμέ μια χαμένη ψήφος, μια αναποτελεσματική προσπάθεια αντίδρασης, μια αποποίηση τής ευθύνης του πολίτη μιας δημοκρατίας να επιλέγει συνειδητά κι εν τέλει να συνδιαμορφώνει αυτό-που-θα-φάει-στη-μάπα, ούτως ή άλλως.
Τέλος, ας θυμηθούμε να αξιοποιήσουμε την πρόσθετη δύναμη της σταυροδοσίας. Ας μπούμε στον κόπο να ψάξουμε τους υποψηφίους και να επιλέξουμε με κριτήρια ουσιαστικά και όχι τηλεοπτικά. Και σε εκείνο το πεδίο μπορεί να γίνει μια διαφορά.
Είπαμε: η σύγχρονη δημοκρατία έχει αναγκαστικά πεπερασμένες δυνατότητες, μας αφήνει συγκεκριμένες επιλογές. Μπορούμε τουλάχιστον να μην τις αρνούμαστε κι αυτές;
Αναρτήσεις
9 άλλες σκέψεις:
«Ούτως ή άλλως» θα τους τρώμε στην μάπα, όσο εξακολουθούμε μόνοι μας να εγκλωβιζόμαστε στους ίδιους και στους ίδιους εκβιασμούς του μη χείρον βέλτιστον, της χαμένης και της ανεύθυνης ψήφου. Στην δημοκρατία δεν υπάρχει ούτως ή άλλως.
Υπαινίσσεσαι μια συνειδητή επιλογή που θα παρακάμπτει τα δύο μεγάλα κόμματα. Αυτήν, όσο αποτελεί το αποτέλεσμα ουσιαστικών σταθμίσεων, τη θεωρώ θεμιτή.
Εγώ αναφέρομαι στην επιλογή μικρότερων κομμάτων, εν είδει διαμαρτυρίας με τη μορφή τής διασποράς των ψήφων. Αυτήν θεωρώ αναποτελεσματική και φρόντισα να τη διαχωρίσω από την προγραμματική/ιδεολογική ταύτιση με μικρότερα κόμματα.
Κάποιος που θα ψηφίσει το τάδε κόμμα τού 0,01% όχι επειδή θέλει πραγματικά να το δει στη Βουλή αλλά για λόγους "εκδίκησης" προς τον δικομματισμό, απλώς (και βλακωδώς) ευνουχίζει την ψήφο του και αποποιείται τη συν-ευθύνη του για τη διαμόρφωση τού τελικού αποτελέσματος.
Κάποιος που θα ψηφίσει έστω το τρίτο ή το τέταρτο κόμμα (με κοινοβουλευτικό παρών), όχι επειδή πιστεύει στην ιδεολογία και στις εξαγγελίες του, αλλά στα πλαίσια μιας …trendy διαφοροποίησης (διότι «όλοι οι μεγάλοι ίδιοι είναι»), συμβάλλει στη δημιουργία ενός τεχνητού/στρεβλού αποτελέσματος, βασισμένου όχι στην ουσιαστική επιλογή αλλά σε μια συγκυριακή θυμική αντίδραση. Γι’ αυτό και σιχαίνομαι τα κόμματα «άρνησης» - πέρα απ’ το ότι δεν έχουν την παραμικρή θετική συνεισφορά προς κάτι καλύτερο, τα θεωρώ «εμπόρους τής αγανάκτησης».
Αυτό που ζητώ είναι ουσιαστικά κριτήρια. Ψηφίζω εκεί κι όχι εκεί, γι’ αυτόν και γι’ αυτόν τον λόγο. Μια πολιτική «σούμα», έναν πολιτικό ισολογισμό, μια πολιτική προσθαφαίρεση. Κι όχι ψηφίζω βάσει σχηματικών συνθημάτων, που υποκρύπτουν στην ουσία μια ρηχή πολιτική προσέγγιση ή έναν ωφελιμισμό των μικρών κομμάτων και λειτουργούν εν τέλει ως η υπεκφυγή του πολιτικά τεμπέλη.
Διαφωνώ. Μπορεί κάποιος να μην εκφράζεται από κανένα υπάρχον κόμμα, αλλά ταυτόχρονα να θέλει να πληγεί ο δικομματισμός. Θεωρώ κατεξοχήν πολιτική επιλογή να πει κανείς «ακόμα κι αν δεν υπάρχει το κόμμα που θέλω, ξέρω όμως τι δεν θέλω και θα ψηφίσω έτσι ώστε να αντιμετωπίσω αυτό που δεν θέλω». Και στα περίν συνδιαμόρφωσης του τελικού αποτελέσματος, θα υπάρξουν δυο είδη τελικού αποτελέσματος: το αν θα έχει επικρατήσει το ΠΑΣΟΚ ή η ΝΔ και το τι ποσοστό θα πάρουν και οι δυο μαζί. Άλλοι -όπως εσύ- πολύ θεμιτά κρίνουν σημαντικότερο το πρώτο, άλλο όμως κρίνουν σημαντικότερο το δεύτερο. Και νομίζω ότι το κρίνουν εξίσου θεμιτά.
Δύο παρατηρήσεις.
Πρώτον: εάν δεν υπάρχει αξιόπιστη εναλλακτική φωνή - στην οποία να πιστεύουμε, έστω σχετικά - ποιό το νόημα να πληγεί ο δικομματισμός; Να ανοίξει το πολιτικό σύστημα σε ποιούς; Και με τι όφελος; Εάν αντιθέτως βρίσκουμε ότι υπάρχει αξιόπιστη εναλλακτική φωνή - η οποία θα βοηθούσε πχ στα πλαίσια μιας πλουραλιστικής Βουλής ή στα πλαίσια κυβερνήσεων συνεργασίας - τότε μιλάμε για θετική ψήφο, για θετική επιλογή.
Δεύτερον: Όλα αυτά που λες προϋποθέτουν μια ενδελεχή πολιτική στάθμιση ("δεν εκφράζεται από κανένα υπάρχον κόμμα", "ξέρω τι δεν θέλω"). Εγώ όμως δεν αντιτίθεμαι στο οποιοδήποτε αποτέλεσμα μιας τέτοιας στάθμισης, αλλά στην αγελαία "συνθηματική" ψήφο στα μικρότερα κόμματα. Πιστεύεις ειλικρινά ότι η δια sms περιφορά χοντροειδών συνθημάτων τύπου "κάψαν την Ελλάδα-κάψε τους κι εσύ" προύποθέτει/συνεπάγεται μια τέτοια διεργασία στον αποδέκτη τους; Εγώ όχι. Αντιθέτως, πιστεύω ότι η όλη διαδικασία απευθύνεται στο θυμικό τους, υποβιβάζοντάς τους σε ηλεκτρονικό όχλο.
Yπάρχει μια λογική βάση που αντιτίθεται στην ύπαρξη του (ακραίου) κομματισμού όπως αυτό υφίσταται στην Ελλάδα, πόσο μάλλον αυτή του δικομματισμού που έχει συμβιβάσει τις βασικές αρχές της δημοκρατίας στο όνομα της σταθερότητος και του ρουσφετιού.
Πολλοί υπέρμαχοι αυτής της λογικής υποστηρίζουν την αποχή ή το λευκό/άκυρο ως θεσμικό όπλο ενάντια των παραπάνω. Όμως, δυστυχώς, τόσο η αποχή όσο και η λευκή/άκυρη ψήφος δεν είναι παρα μια συμβολικό και μόνον επιλογή που ουδέν θετικό (ως προς αυτή τη κατεύθυνση) αποτέλεσμα δεν επιφέρει.
Η μόνη εναλλακτική λοιπόν, σε όσους συνειδητοποιούν πως ιδεολογική ταύτιση με κάποιο κόμμα είναι αδύνατη αλλά ταυτόχρονα επιθυμούν το τέλος της παρακμής που έχει επιφέρει ο δικομματισμός εδώ και τριάντα περίπου χρόνια αποτελεί η ψήφος σε κάποιο μικρό κόμμα.
Τώρα η δική σου ένσταση είναι δεκτή στον βαθμό που η ψήφος δε ταυτίζεται με την ιδεολογία κάποιου. Όμως υπάρχει ένα ποσοστό του πληθυσμου το οποίο δεν πιστεύει πως η αντιπροσώπευση από κάποιο 'κόμμα' είναι δυνατή και υιοθετεί την ιδεολογία όπου η όποια μεταβολή από την σήψη των ημερών μας μπορεί να επέλθει (εντός των θεσμών) μόνον με ψήφο στα μικρότερα κόμμματα, τη διάσπαση της ισχύος. Όταν αυτή είναι η ιδεολογία τους, τότε παραμένουν εξίσου άμεπτοι ως ψηφοφόροι με αυτούς που ψηφίζουν οποιοδήποτε κόμμα με σαφείς ιδεολογικές βάσεις (και όχι οικονομικά ή άλλα ανταλλάγματα). Συν τοις άλλοις, τόσο η ΝΔ όσο και το ΠΑΣΟΚ ανεξαρτήτως ιδεολογίας έχουν ήδη αποδείξει την εκτελεστική ανικανότητα τους, την υποκρισία τους και την ικανότητα τους για κενή, φθηνή ρητορική κατα συνέπεια δε μπορώ να δεχθώ το επιχείρημά σου καθώς η ψήφος 'διαμαρτυρίας' στην οποία αναφέρεσαι δεν είναι κενή περιεχομένου. Αντιθέτως, πιστεύω πως ενέχει σαφώς μεγαλύτερης ουσιαστικής αξίας και κρύβει πολύ πλουσιότερη ιδεολογική βάση απ'ότι οποιαδήποτε άλλη. Έστω κι αν πρακτική αντιστοίχηση μεταξύ του ψηφοφόρου και του κόμματος που δέχεται τη ψήφο του/της είναι αμελητέα. Εν πάσει περιπτώσει όμως, εαν συζητήσεις με αυτούς που σκοπεύουν ή δηλώνουν πως θα επιλέξουν ένα 'μικρότερο' κόμμα, όχι βάσει ενός στενού 'ιδεολογικού' υπόβαθρου αλλά και ως ψήφο διαμαρτυρίας, συχνά είναι αυτοί με τις καθαρότερες και ουσιαστικότερες ιδεολογικές βάσεις και οι επιλογές τους μόνον τυχαίες δεν είναι.
Όπως υπαινίχθηκα και στον old boy, η ψήφος προς μικρό κόμμα που είναι αποτέλεσμα σκέψης, στάθμισης κι εν τέλει συνειδητής επιλογής, έστω και όχι ιδεολογικής, δεν ήταν στο στόχαστρό μου.
Αντέδρασα στην αντιδραστική, θυμική, επιπόλαιη επιλογή ενός μικρότερου κόμματος στο οποίο δεν πιστεύουμε, επιλογή που λειτουργεί σαν πολιτική υπεκφυγή - κάτι τέτοιο πιστεύω ότι προμοτάρει η κίνηση με τα sms, τα e-mail κλπ ("κάψαν την Ελλάδα, κάψε τους κι εσύ").
Προσωπικά είμαι σε αδιέξοδο με τις εκλογές: δεν έχω τι να ψηφίσω! Οπότε ίσως χρειαστεί να αναθεωρήσω!! Αστειεύομαι! :) Το σίγουρο είναι ότι επενδύω πολλή σκέψη στο θέμα και ότι δεν θα λειτουργήσω "ποδοσφαιρικά". Δεν θέλω επίσης να ψηφίσω "αρνητικά" (να ψηφίσω οτιδήποτε μόνο και μόνο για να την "σπάσω" σε κάποιον άλλον). Καλύτερα να μην ψηφίσω καθόλου, παρά να ενισχύσω, για οποιονδήποτε λόγο, κάποιον που δεν πιστεύω.
Καλύτερα να μην ψηφίσω καθόλου, παρά να ενισχύσω, για οποιονδήποτε λόγο, κάποιον που δεν πιστεύω.
Καταλαβαίνω το δίλημμα σου. Όμως, διαφωνώ. Προσωπικά δε πιστεύω πως υπάρχει (ή θα υπάρξει) κόμμα που να με εκπροσωπεί γιατί θεωρώ τις κατηγοριοποιήσεις αυτές λάθος και τα κόμματα αυτά καθε αυτά σαφώς παρωχημένη λύση και διαστρέβλωση της δημοκρατίας.
Το θέμα είναι ότι ακόμη κι αν κανείς δεν σε καλύπτει ιδεολογικά (αυτό συμβαίνει και με εμένα αλλά και με πολυ κόσμο) σίγουρα υπάρχουν κάποια μικρότερα κόμματα που να προσεγγίζουν κάποια ιδεολογική βάση με την οποία αποφασίζεις. Η αποχή/άκυρη/λευκή ψήφος απλώς μικραίνουν το μέτρο του εκλογικού σώματος και κατα συνέπεια ενισχύουν (αναλογικά) τα κόμματα που εκλέγονται. Δεν έχει σημασία εαν ταυτίζεσαι με κάποιο κόμμα ή όχι, σημασία έχει εαν στο τέλος θα μπορέσουν ίσως κάποιες από τις απόψεις σου να ακουστούν ή έστω να ληφθούν υπ'όψην σου μετά τις εκλογές στη Βουλή. Και αυτό --- εντός του συγκεκριμένου πολιτικού συστήματος --- είναι μόνον δυνατόν εαν είτε α) συμφωνείς με ένα εκ των δύο μεγάλων κομμάτων και εκλεγεί κυβέρνηση ή β) υπάρξει 'εξαναγκασμός' των δύο μεγάλων κομμάτων προς σύναψη συμμαχίας ή έστω συμβιβασμόυ εν'όψη αυξημένων ποσοστών των μικρότερων κομμάτων. Με άλλα λόγια, εαν δε ψηφίσεις ή ψηφίσεις λευκό/άκυρο, παρ'ότι συμβολικά εκφράζεις την διαμαρτυρία/απογοήτευση/έλλειψη αξιόλογων κομμάτων κατα την άποψή σου, πρακτικά ενισχύεις τα ίδια κόμματα για τα οπόια διαμαρτύρεσαι. Και αυτό δεν είναι απλώς ψήφος διαμαρτυρίας. Είναι ιδεολογία από μόνον του (αυτό ήταν και το νόημα του προηγούμενου σχολίου).
Αν διαβάσεις τα σχετικά κείμενα που έχω γράψει στο cosmix.org λίγο μετά την ανακοίνωση των εκλογών και πριν τις πυρκαγιές της προηγούμενης εβδομάδος θα δείς μια πιο αναλυτική παράθεση των επιχειρημάτων μου κατά της αποχής ή της άκυρης/λευκής ψήφου ως λύση.
Μα, αγαπητέ cosmix, περιγράφεις το σκεπτικό με το οποίο ψηφίζω τόσα χρόνια κι αυτό το οποίο εισηγούμαι στο post μου: δεν είναι ανάγκη να βρείτε την πλήρη ταύτιση, θα επιλέξετε, έστω, τον λιγότερο κακό.
Απλώς σε αυτές τις εκλογές αισθάνομαι ότι δεν μπορώ καν να βρω αυτό!!!
Την αποχή και το άκυρο γενικώς τα απεχθάνομαι. Αυτά κι αν είναι αποποίηση ευθύνης!
http://lefko-2007.blogspot.com/2007/09/blog-post.html
Ανάρτηση Σχολίου