19 Μάρτιος 2007

Ιστορία: επιστήμη ή ντοπάρισμα;

Με αφορμή αυτήν την επιφυλλίδα του Χρήστου Γιανναρά στην Καθημερινή, την οποία διάβασα χάρη στο καλό μας buzz:

Ή θα συμφωνήσουμε ότι η Ιστορία έχει αντικειμενικό αντίκρισμα και είναι το αποτέλεσμα ανάπτυξης ειδικής επιστημονικής μεθοδολογίας από ειδικούς επιστήμονες (αρμόδιους να τεκμηριώσουν το αληθές ή μη ενός αμφισβητούμενου γεγονότος) ή θα της αποδώσουμε τον ρόλο ενός άλλου «εθνικού ύμνου», ενός πολυσέλιδου, «πεζού» εμβατηρίου που θα κολακεύει/ομογενοποιεί/εμψυχώνει τους υπηκόους (sic) της Χώρας, τους τελούντες ενδεχομένως υπό μια ομαδική παραίσθηση αλλά τόσο μα τόσο ευτυχισμένους και περήφανους για την ιστορική «ευγένεια της καταγωγής τους».

Η επίδοση μιας Πολιτείας στην κλίμακα ελεύθερης σκέψης και στην κλίμακα εμπιστοσύνης και σεβασμού προς τους πολίτες της είναι συνάρτηση του πόσο εγκαταλείπει τη δεύτερη από τις παραπάνω εκδοχές υπέρ της πρώτης.

Παράλληλα, με το πόσο αγκυλώνεται σε μια αδικαιολόγητη πλέον και αναχρονιστική, μνησίκακη και αυτάρεσκη θεώρηση του παρελθόντος, έναντι της προοπτικής μιας περισσότερο ειρηνικής συνύπαρξης στο διεθνές παρόν ή μέλλον (ρεαλιστικής, χωρίς ρομαντικές αυταπάτες), δείχνει το πόσο ώριμη, ανθρωποκεντρική και διορατική ή, αντιθέτως, πόσο ιδεοληπτική και συμπλεγματική είναι.

buzz it!

2 άλλες σκέψεις:

e-politis είπε...

νομίζω οτι τοποθετείτε το ζήτημα στη σωστή του βάση, το κράτος έχει να κάνει μια βασική επιλογή με το βιβλίο ιστορίας της ΣΤ Δημοτικού.

άσχετα αν το βιβλίο επιχειρει να πετυχει μια ελληνοτουρκικη συμφιλιωση στηριγμενη πανω στην αμοιβαια αποκρυψη γεγονοτων και την αμοιβαια στρογγυλοποιηση αιχμηρων στιγμων της κοινης μας ιστορικης πορειας, ως προς όλα τα υπόλοιπα είναι μια θετική προσπάθεια προς την αναθεωρηση των εθνικών μύθων και την αλλαγή του τρόπου διδασκαλίας της ιστορίας στα σχολεία.

αρα το βιβλιο αυτο ακολουθει την πρωτη εκδοχη που αναφερετε, την αντικειμενικη θεωρηση της ιστοριας, ενω αν αποσυρθει το κρατος θα επιστρεψει σε μια ιστορια-"εθνικο υμνο"

neTpen είπε...

Θα έλεγα ότι προσπαθεί να συνδυάσει μια περισσότερο αντικειμενική θεώρηση της Ιστορίας με τη διάθεση να απαμβλύνει - τουλάχιστον στα μάτια 12χρονων παιδιών - ορισμένα αιχμηρά "αγκάθια" στις σχέσεις μας με άλλα κράτη. Τα τελευταία λειτουργούσαν ως θερμοκοιτίδες μίσους και συντηρούσαν ανασχετικές για ένα ειρηνικό μέλλον προκαταλήψεις, τις οποίες κάποια στιγμή πρέπει να υπερβούμε. Μιλώ για "προκαταλήψεις", διότι το να καταλογίζεις στον μέσο σημερινό Τούρκο ό,τι έκαναν οι πρόγονοί του προ αιώνων (και τούμπαλιν) μόνο ως προκατάληψη μπορεί να θεωρηθεί.

Τονίζω ότι σε καμία περίπτωση δεν εισηγούμαι τη "λήθη". Θέλω, όμως, η πλήρης γνώση, η κρίση και η εξ αυτών "μνήμη" να αφορούν ενήλικα άτομα, υπό νηφάλιες συνθήκες και μέσα από ψύχραιμα/επιστημονικά αναγνώσματα που δεν θα φοβούνται να εκφράσουν και την άλλη όψη.