Μηνύσεις κατά blogs: Η πραγματική έκταση της απειλής

Η σύλληψη του υπευθύνου τού blogme.gr ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων στην blogόσφαιρα. Μέσα στη θυμική έξαρση που εύλογα προκάλεσε το γεγονός και εξαιτίας των αντανακλαστικών που κινητοποιούνται, λέγονται και υπερβολές. Ας δούμε τα πράγματα λίγο πιο ψύχραιμα:

Για να κινηθεί η ποινική διαδικασία με πρωτοβουλία ιδιώτη χρειάζεται έγκληση (=καταγγελία αξιόποινης πράξης από τον φορέα του εννόμου αγαθού) ή μήνυση (καταγγελία αξιόποινης πράξης που διώκεται αυτεπάγγελτα, από οποιονδήποτε τρίτον). Εάν δεν έχει παρέλθει ολόκληρη η επόμενη ημέρα από την τέλεση του εγκλήματος ακολουθείται η διαδικασία του αυτοφώρου: σύλληψη-προσαγωγή στον εισαγγελέα, ο οποίος απαγγέλλει προφορικά τις κατηγορίες-παραπομπή στο ακροατήριο για άμεση εκδίκαση, χωρίς προδικασία. Όλα αυτά σε μια μέρα.

Εάν ο συλληφθείς έχει την ατυχία να συλληφθεί ...απόγευμα (επομένως δεν μπορεί να οδηγηθεί ενώπιον εισαγγελέα ή να εισαχθεί σε δίκη την ίδια μέρα) θα διανυκτερεύσει στο κρατητήριο και τα υπόλοιπα θα γίνουν την επόμενη ημέρα.

Συνεπώς, η ταλαιπωρία που υπέστη ο διαχειριστής του blogme.gr ήταν δυστυχώς η συνήθης διαδικασία επί εγκλήσεων για εγκλήματα επ' αυτοφώρω. Κόσμος πολύς, "επώνυμος" και "ανώνυμος", έχει υποστεί την ίδια μεταχείριση συνεπεία τέτοιων εγκλήσεων, δικαίων ή αδίκων (γι' αυτό και η πρώτη συμβουλή του δικηγόρου είναι: "κρύψου να περάσει το αυτόφωρο").

Η αστυνομία και η εισαγγελία μάλλον έκαναν δουλειά ρουτίνας. Τα υπόλοιπα είναι θέμα τής κύριας δίκης. Εφόσον, μάλιστα, επρόκειτο για ηλεκτρονικό "έγκλημα", η κατάσχεση των σχετικών μέσων ήταν αναμενόμενη (άλλο αν γινόταν στα πλαίσια μιας έρευνας τής ίδιας της Αστυνομίας, η οποία εσφαλμένα θα είχε προσανατολιστεί στο εν λόγω πρόσωπο: τότε θα τους καταλογίζαμε τεχνολογική βλακεία). Ας μην ενδίδουμε, λοιπόν, σε συνωμοσιολογικές θεωρίες ότι "επιβάλλεται λογοκρισία", ή ότι "βάλλονται συλλήβδην τα blogs" ή ότι "το κράτος μας είναι φασιστικό". Αλλού είναι το θέμα (βλ. παρακάτω). Το αν είναι δικαιοκρατικά σωστό με μια οποιαδήποτε μήνυση (πχ απο έναν δικομανή γείτονα) να μπορείς να περάσεις έστω και μια μέρα στο κρατητήριο, είναι σαφώς ένα μεγάλο ζήτημα. Αλλά θα είναι μια γενική δικονομική συζήτηση, που δεν θα περιοριστεί στα blogs και στην "ελευθερία της έκφρασης", παρά θα αφορά σε κάθε περίπτωση ποινικής εμπλοκής.

Από κει κι έπειτα η υπόθεση θα πάρει το δρόμο της και το πιθανότερο είναι - με βάση τα στοιχεία που διαφαίνονται - ο Τσιπρόπουλος να αθωωθεί. Οπότε τι, όλα καλά και αυτό ήταν; Σαφώς και όχι. Εάν ο εγκαλών ("μηνυτής") πράγματι στράφηκε επιπόλαια (ή χάριν ευκολίας) κατά του ανωτέρω - προκαλώντας του, έτσι, ηθική βλάβη (έντονη προσβολή της προσωπικότητάς του, επαγγελματική δυσφήμιση) και σωματική ταλαιπωρία - επιβάλλεται μια αγωγή αποζημίωσης σε βάρος του (έγκληση για ψευδή καταμήνυση θα έστεκε πιο δύσκολα) με ένα σημαντικό χρηματικό ποσό ως αξίωση. Κάτι τέτοιο θα λειτουργούσε ως ηχηρό μήνυμα προς οποιονδήποτε επίδοξο "μηνυτή", να μάθει να κάνει την έρευνά του πριν διασύρει άσκοπα αθώους πολίτες. Διότι το ζητούμενο δεν είναι το ατιμώρητο της διαδικτυακής έκφρασης, ούτε η "αναρχία" της. Το ζητούμενο είναι η προσεκτική τεκμηρίωση και η υψηλή ευθύνη από μέρους τρίτων σε κάθε απόπειρά τους να εμπλέξουν ποινικά κάτι τόσο πολύτιμο και ευαίσθητο όσο η ελεύθερη έκφραση και η ενημέρωση.

Παρουσίαση της "Μάστιγας" στη Θεσσαλονίκη

Την Τρίτη 31 Οκτώβρη, στις 8.00 μ.μ., στο βιβλιοπωλείο-πολυχώρος ΜΑΛΛΙΑΡΗΣ-ΠΑΙΔΕΙΑ "ΑΝΑΤΟΛΙΑ" (Δημ. Γούναρη 39), θα γίνει παρουσίαση του βιβλίου τού Μανώλη Βασιλάκη "Η ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ" από τους: Ανδρέα Ανδριανόπουλο, Αντώνη Μανιτάκη, Νίκο Μπίστη, Γιάννη Μπουτάρη και Ιωάννη Πέτρου. Συντονιστής θα είναι ο Τραϊανός Χατζηδημητρίου.

Το θέμα του βιβλίου και η σύνθεση του "πάνελ" εγγυώνται μια ενδιαφέρουσα συζήτηση.

Save Marietta-Marietta

Δεν θα φανταζόμουν ποτέ ότι θα έκανα αυτήν την ...πολιτική τοποθέτηση, αλλά με τις ανορθολογικές διεκδικήσεις των δασκάλων-καθηγητών από τη μια και με τον ευτελισμό της έννοιας "κινητοποίηση" από μέρους των μαθητών (οι οποίοι προχωρούν σε καταλήψεις χωρίς κι οι ίδιοι να ξέρουν τι ζητούν, πέρα από αόριστα, κοινότοπα συνθήματα) από την άλλη, μου προκαλείται η διάθεση να στηρίξω την Υπουργό Παιδείας στο πείσμα της!

Οι παιδόφιλοι, οι πολέμιοι και η δημοκρατία στη μέση (ξανά)

Η συζήτηση γύρω από το γνωστό θέμα του κόμματος των παιδόφιλων (ορθότερο από το "παιδεραστών", εφόσον δεν μιλάμε για έμπρακτη εκδήλωση της διαστροφής) καλά κρατεί. Πολλές φορές με λανθασμένα στοιχεία, με παρερμηνείες κινήτρων και με συναισθηματικές - μη νηφάλιες και μη λογικές - αντιδράσεις. Σηκώνει, επομένως, μια πιο ξεκάθαρη «δευτερολογία», σε σχέση με αυτό το κείμενο.

1. Ας επιχειρήσουμε πρώτα να ξεκαθαρίσουμε ότι το τρέχον ζήτημα (αυτό που απασχόλησε το ολλανδικό δικαστήριο - όχι το … Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης) δεν είναι εάν καλώς ή κακώς υπάρχουν παιδόφιλοι και εάν έχουν ή όχι δίκιο σε όσα επί της ουσίας διεκδικούν (μείωση του ορίου ηλικίας από το οποίο και μετά μπορεί να εκφραστεί εγκύρως η συναίνεση για σεξουαλικές πράξεις). Το ζήτημα δεν είναι εάν είναι απεχθείς ή όχι οι απώτερες ορέξεις τους. Είμαι σίγουρος ότι σε αυτά οι συντριπτικά περισσότεροι θα συμφωνούσαμε: η παιδοφιλία είναι μια θλιβερή ψυχική διαταραχή, η παιδεραστία είναι ένα αποκρουστικό έγκλημα (παραμένει μια σχετικότητα στον προσδιορισμό των ορίων της "παιδικής ηλικίας", που δεν είναι του παρόντος). Το ζήτημα είναι αν οι παιδόφιλοι δικαιούνται να εκφράζουν πολιτικά την όποια «απεχθή» ιδεολογία τους, αν δικαιούνται να διεκδικήσουν - αξιοποιώντας τα νόμιμα/δημοκρατικά μέσα και μόνο, και ευελπιστώντας σε ευρύτερη απήχηση - να την κάνουν πράξη. Και γενικότερα: το ζήτημα είναι αν μια άποψη που καταρχήν μας ενοχλεί και πλήττει (εύλογα ή όχι) τον καθιερωμένο τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα, την «ηθική» μας, τις «αξίες» μας, τις νομικές παραδοχές μας κλπ μπορεί να έχει (πολιτικό) λόγο σε μια δημοκρατία.

Η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι αυτή που έδωσε το ολλανδικό δικαστήριο: Ναι.

Το να εξαρτήσουμε από αξιολογήσεις-φίλτρα τύπου «σωστό-λάθος», «ηθικό-ανήθικο», «υγιές-άρρωστο» κ.λπ. το δικαίωμα πολιτικής έκφρασης οποιουδήποτε και τη δυνατότητά του να αλλάξει, μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες, τις κοινωνικές πεποιθήσεις σε οποιοδήποτε ζήτημα (ακόμα και στα πιο ευαίσθητα ή αυτά που καταρχήν μας προκαλούν) ανοίγει δρόμους επικίνδυνους, αυταρχικούς και ανελεύθερους (στους οποίους κάποιος θα ορίζει αυθεντικά τι είναι «παραδεκτό»).

Κι ας μην κάνουμε την ταύτιση "όποιος δεν το απαγορεύει, είναι μαζί του". Αυτές είναι σχηματικές και διχοτομικές θεωρήσεις, που θυμίζουν ρηχή ρητορεία αμερικανών πολιτικών.

2. Όσο, λοιπόν, ένα κόμμα δεν εξυμνεί τελεσθέντα εγκλήματα ή δεν παροτρύνει στην τέλεση νέων (αλλά περιορίζεται, όπως εν προκειμένω, στην προσπάθεια αποποινικοποίησης μιας συμπεριφοράς), κείται εντός των πεδίων παραδεκτής για μια δημοκρατία έκφρασης (πολιτικής) γνώμης.

Με λίγα λόγια, ό,τι μας είναι δυσάρεστο δεν (πρέπει να) είναι απαραιτήτως και παράνομο.

Το μη παράνομο, όμως, δεν σημαίνει αναγκαστικά και "κοινωνικά απυρόβλητο". Η άσκηση κριτικής και κοινωνικής "πολεμικής" (όσο αυτή δεν υπερβαίνει αναγνωρισμένους τρόπους αντίδρασης) είναι επίσης θεμιτό και γόνιμο χαρακτηριστικό της δημοκρατίας.

Επομένως, οι έντονες αντιδράσεις, η συλλογή υπογραφών και γενικώς κάθε κίνηση που δεν ενέχει βία και δεν πλήττει τον πυρήνα των δικαιωμάτων των άλλων, δεν πρέπει να ενοχοποιείται, ούτε να θεωρείται "λαϊκισμός" (εφόσον, επιπλέον, είναι αυθόρμητες).

Ο συνδικαλιστής Πολύδωρας

Ο ρόλος του Υπουργού Δημόσιας Τάξης είναι του πολιτικού και πειθαρχικού προϊσταμένου των αστυνομικών υπαλλήλων, αυτού που χαράσσει τα πλαίσια (την πολιτική) εντός των οποίων κινούνται, αυτού που διασφαλίζει τη νομιμότητα στη δράση τους.

Αντιμετωπίζοντας μια σοβαρότατη καταγγελία (χρήση σιδηρογροθιάς από αστυνομικό - η οποία αποδεικνύεται από αδιάσειστο οπτικό ντοκουμέντο) με το να προδικάζει το ...αβάσιμό της, ο κ. Πολύδωρας απέδειξε ότι, εν αντιθέσει με τα παραπάνω, εκλαμβάνει το ρόλο του ως αρχι-συνδικαλιστή των αστυνομικών. Με τη δήλωσή του (ο τονισμός δικός μου) "Καταρχήν το αποκλείω κατηγορηματικά. Επιπλέον διατάσσω αμέσως ενδελεχή έρευνα. προς άρση αμφισβητήσεων. Αν παρ' ελπίδα έγινε χρήση αυτού του μέσου, ο υπαίτιος θα υποστεί αυστηρές συνέπειες", έθεσε εν αμφιβόλω την αντικειμενικότητά του και - κατ' αποτέλεσμα - την ειλικρινή διάθεσή του να πατάξει φαινόμενα παράνομης αστυνομικής βίας, χωρίς πρόθεση συγκάλυψης και "κανακέματος" των υφισταμένων του. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο κάθε πειθαρχικώς υπεύθυνος εκκινεί από το μηδέν, από μια ουδέτερη και νηφάλια (άρα δίκαιη) αφετηρία. Δεν τοποθετείται εκ προοιμίου "υπέρ", περιμένοντας κάποιος να του καταρρίψει την "προκάτ" βεβαιότητα για τη νομιμοφροσύνη αυτών που καλείται να ελέγξει (το τεκμήριο αθωότητας είναι άλλο ζήτημα - αφορά στη μεταχείριση προς τον ίδιο τον ελεγχόμενο κατά την εξέλιξη της ποινικής/πειθαρχικής διαδικασίας και όχι στην ουσία της υπόθεσης).

Αν ο κ. Πολύδωρας νοιάζεται για την εικόνα των αστυνομικών, ας φροντίζει να απομονώνει και να στηλιτεύει αμείλικτα τέτοια φαινόμενα, έτσι ώστε να μην αμαυρώνεται γενικότερα το κοινωνικό πρόσωπο της Αστυνομίας - η οποία, ούτως ή άλλως, έχει εξ ορισμού έναν άχαρο και δύσκολο ρόλο.