Μηνύσεις κατά blogs: Η πραγματική έκταση της απειλής

Η σύλληψη του υπευθύνου τού blogme.gr ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων στην blogόσφαιρα. Μέσα στη θυμική έξαρση που εύλογα προκάλεσε το γεγονός και εξαιτίας των αντανακλαστικών που κινητοποιούνται, λέγονται και υπερβολές. Ας δούμε τα πράγματα λίγο πιο ψύχραιμα:

Για να κινηθεί η ποινική διαδικασία με πρωτοβουλία ιδιώτη χρειάζεται έγκληση (=καταγγελία αξιόποινης πράξης από τον φορέα του εννόμου αγαθού) ή μήνυση (καταγγελία αξιόποινης πράξης που διώκεται αυτεπάγγελτα, από οποιονδήποτε τρίτον). Εάν δεν έχει παρέλθει ολόκληρη η επόμενη ημέρα από την τέλεση του εγκλήματος ακολουθείται η διαδικασία του αυτοφώρου: σύλληψη-προσαγωγή στον εισαγγελέα, ο οποίος απαγγέλλει προφορικά τις κατηγορίες-παραπομπή στο ακροατήριο για άμεση εκδίκαση, χωρίς προδικασία. Όλα αυτά σε μια μέρα.

Εάν ο συλληφθείς έχει την ατυχία να συλληφθεί ...απόγευμα (επομένως δεν μπορεί να οδηγηθεί ενώπιον εισαγγελέα ή να εισαχθεί σε δίκη την ίδια μέρα) θα διανυκτερεύσει στο κρατητήριο και τα υπόλοιπα θα γίνουν την επόμενη ημέρα.

Συνεπώς, η ταλαιπωρία που υπέστη ο διαχειριστής του blogme.gr ήταν δυστυχώς η συνήθης διαδικασία επί εγκλήσεων για εγκλήματα επ' αυτοφώρω. Κόσμος πολύς, "επώνυμος" και "ανώνυμος", έχει υποστεί την ίδια μεταχείριση συνεπεία τέτοιων εγκλήσεων, δικαίων ή αδίκων (γι' αυτό και η πρώτη συμβουλή του δικηγόρου είναι: "κρύψου να περάσει το αυτόφωρο").

Η αστυνομία και η εισαγγελία μάλλον έκαναν δουλειά ρουτίνας. Τα υπόλοιπα είναι θέμα τής κύριας δίκης. Εφόσον, μάλιστα, επρόκειτο για ηλεκτρονικό "έγκλημα", η κατάσχεση των σχετικών μέσων ήταν αναμενόμενη (άλλο αν γινόταν στα πλαίσια μιας έρευνας τής ίδιας της Αστυνομίας, η οποία εσφαλμένα θα είχε προσανατολιστεί στο εν λόγω πρόσωπο: τότε θα τους καταλογίζαμε τεχνολογική βλακεία). Ας μην ενδίδουμε, λοιπόν, σε συνωμοσιολογικές θεωρίες ότι "επιβάλλεται λογοκρισία", ή ότι "βάλλονται συλλήβδην τα blogs" ή ότι "το κράτος μας είναι φασιστικό". Αλλού είναι το θέμα (βλ. παρακάτω). Το αν είναι δικαιοκρατικά σωστό με μια οποιαδήποτε μήνυση (πχ απο έναν δικομανή γείτονα) να μπορείς να περάσεις έστω και μια μέρα στο κρατητήριο, είναι σαφώς ένα μεγάλο ζήτημα. Αλλά θα είναι μια γενική δικονομική συζήτηση, που δεν θα περιοριστεί στα blogs και στην "ελευθερία της έκφρασης", παρά θα αφορά σε κάθε περίπτωση ποινικής εμπλοκής.

Από κει κι έπειτα η υπόθεση θα πάρει το δρόμο της και το πιθανότερο είναι - με βάση τα στοιχεία που διαφαίνονται - ο Τσιπρόπουλος να αθωωθεί. Οπότε τι, όλα καλά και αυτό ήταν; Σαφώς και όχι. Εάν ο εγκαλών ("μηνυτής") πράγματι στράφηκε επιπόλαια (ή χάριν ευκολίας) κατά του ανωτέρω - προκαλώντας του, έτσι, ηθική βλάβη (έντονη προσβολή της προσωπικότητάς του, επαγγελματική δυσφήμιση) και σωματική ταλαιπωρία - επιβάλλεται μια αγωγή αποζημίωσης σε βάρος του (έγκληση για ψευδή καταμήνυση θα έστεκε πιο δύσκολα) με ένα σημαντικό χρηματικό ποσό ως αξίωση. Κάτι τέτοιο θα λειτουργούσε ως ηχηρό μήνυμα προς οποιονδήποτε επίδοξο "μηνυτή", να μάθει να κάνει την έρευνά του πριν διασύρει άσκοπα αθώους πολίτες. Διότι το ζητούμενο δεν είναι το ατιμώρητο της διαδικτυακής έκφρασης, ούτε η "αναρχία" της. Το ζητούμενο είναι η προσεκτική τεκμηρίωση και η υψηλή ευθύνη από μέρους τρίτων σε κάθε απόπειρά τους να εμπλέξουν ποινικά κάτι τόσο πολύτιμο και ευαίσθητο όσο η ελεύθερη έκφραση και η ενημέρωση.